Het korte antwoord
Een brandbook is het naslagwerk van je merk. Het beschrijft hoe je logo, kleuren, lettertypes en beelden worden gebruikt, en hoe je merk praat. Zo kunnen ontwerpers, drukkers, collega's en leveranciers allemaal hetzelfde resultaat maken, ook als jij er niet bij bent.
Je ziet het ook onder andere namen, zoals merkboek, merkhandboek, huisstijlhandboek of huisstijlgids. Die termen lopen door elkaar. Hieronder lees je waar het verschil zit.
Brandbook of huisstijlgids?
In de praktijk gebruiken veel mensen beide woorden voor hetzelfde. Strikt genomen is een huisstijlgids het praktische deel: de visuele regels. Een brandbook is breder en voegt de strategie toe.
| Huisstijlgids | Brandbook | |
|---|---|---|
| Doel | De regels voor het uiterlijk van je merk. | Het hele merk: wie je bent, hoe je eruitziet en hoe je praat. |
| Inhoud | Logo, kleuren, typografie en soms beeld. | Alles uit de huisstijlgids, plus missie, positionering, doelgroep en tone of voice. |
| Vraag die het beantwoordt | Hoe gebruik ik het merk? | Waarom bestaat het merk, en hoe gebruik ik het? |
| Voor wie | Ontwerpers, drukkers en webbouwers. | Het hele team, en iedereen die voor je merk werkt. |
| Hoe vaak aanpassen | Regelmatig, als toepassingen veranderen. | Het strategische deel verandert zelden, het praktische deel wel. |
Vraag dus altijd wat een aanbieder bedoelt. Een "brandbook" van twee pagina's met alleen kleuren is iets anders dan een document met strategie, voorbeelden en tone of voice.
Wat staat erin?
- MerkstrategieJe missie, waarden, positionering, doelgroep en het verhaal van je merk. Dit is de basis voor alle keuzes erna.
- LogoAlle varianten, de vrije ruimte rondom het logo, het minimale formaat en voorbeelden van hoe je het niet gebruikt.
- KleurenJe kleurenpalet met de exacte codes voor scherm en drukwerk.
- TypografieDe lettertypes voor kopjes en lopende tekst, met formaten en gebruiksregels.
- BeeldtaalHoe foto's, illustraties en iconen eruitzien en wat bij je merk past.
- Tone of voiceHoe je merk praat, met voorbeeldzinnen. Formeel of informeel, serieus of speels.
- ToepassingenVoorbeelden van je merk op je website, social media, drukwerk en verpakking.
Een voorbeeldindeling
Elk brandbook is anders, maar een compact brandbook van ongeveer 10 pagina's kan er zo uitzien:
- Pagina 1Voorblad en inhoudsopgave.
- Pagina 2Over het merk: missie, positionering en doelgroep.
- Pagina 3Het logo en zijn varianten.
- Pagina 4Logogebruik: vrije ruimte, minimaal formaat en wat je niet doet.
- Pagina 5Kleuren met codes.
- Pagina 6Typografie.
- Pagina 7Beeldtaal.
- Pagina 8–9Toepassingen: website, social media en drukwerk.
- Pagina 10Bestanden en contact.
Een uitgebreider brandbook van ongeveer 20 pagina's voegt daar vaak meer strategie, tone of voice en meer toepassingen aan toe.
Waarom heb je een brandbook nodig?
- ConsistentieAlles wat je maakt ziet er hetzelfde uit en klinkt hetzelfde. Dat bouwt herkenning en vertrouwen op.
- SnelheidEen nieuwe collega, freelancer of drukker weet direct hoe het zit, zonder dat jij alles hoeft uit te leggen.
- Betere samenwerkingJe geeft leveranciers duidelijke regels, dus er is minder heen en weer.
- GroeiNaarmate je team of aanbod groeit, blijft je merk herkenbaar.
Een brandbook is dus geen versiering, maar gereedschap. Het bespaart tijd, voorkomt dat je merk langzaam uit elkaar valt en maakt het makkelijker om met anderen te werken. Hoe korter en praktischer, hoe vaker het echt wordt gebruikt.
Voor wie is het handig?
Een brandbook is vooral nuttig zodra je met anderen werkt: een drukker, een webbouwer, een social media-hulp of een eigen team. Werk je helemaal alleen en maak je alles zelf, dan is een compact brandbook al genoeg. Het zorgt dat je je eigen keuzes later niet vergeet.
Wat kost een brandbook?
Een vergelijkingssite noemt voor een huisstijlgids bij een freelancer vaak ongeveer €300 tot €2.000, afhankelijk van de omvang. Een uitgebreid brandbook met strategie kost meer, omdat het ook onderzoek en tekstwerk bevat. Meer cijfers lees je in de gids over de kosten van een huisstijl.
Bij mij zit het brandbook in het pakket:
- Merk & site, €5.900Een compact brandbook van 10 pagina's, samen met logo, huisstijl light en een website met maximaal 3 paginatemplates.
- Merk & site+, €7.900Een uitgebreid brandbook van ±20 pagina's met tone of voice, plus merkstrategie en een website met maximaal 7 paginatemplates.
Meer over de opbouw van een huisstijl lees je op de pagina huisstijl laten maken.
Een voorbeeld van tone of voice
Tone of voice is het onderdeel dat het vaakst ontbreekt, terwijl het veel verschil maakt. Een goed voorbeeld beschrijft hoe je merk is, hoe het niet is en laat een zin zien:
- Wij zijnDirect, warm en nuchter.
- Wij zijn nietStijf, belerend of overdreven hip.
- VoorbeeldIn plaats van "Wij streven naar optimale klanttevredenheid" schrijven we "Je krijgt snel antwoord."
Met zulke voorbeelden kan iedereen die tekst voor je schrijft, van een collega tot een copywriter, in dezelfde toon werken.
Zo gebruik je het in de praktijk
- Bij een nieuwe collega of freelancerDeel het brandbook en de templates, zodat iemand direct goed kan beginnen.
- Bij een briefingStuur het mee naar je drukker, webbouwer of ontwerper. Dat voorkomt vragen en fouten.
- Voor je iets publiceertLoop snel de checklist langs: kloppen de kleuren, het logo en de toon?
- Als je merk verandertWerk het bij en deel de nieuwe versie, zodat iedereen met dezelfde versie werkt.
Hoe lang duurt het maken?
Dat hangt af van de omvang en van hoe snel er beslissingen vallen. Het brandbook volgt op je logo, kleuren en typografie, want die leg je erin vast. Bij mij ligt het brandbook op dag 6 tot en met 9 van een traject dat binnen 14 dagen eindigt. Een uitgebreider brandbook met merkstrategie begint met de strategie, voordat het ontwerp start.
Welke bestanden horen erbij?
- Het brandbookMeestal als pdf, zodat het er overal hetzelfde uitziet.
- Logo'sIn vectorformaat en als PNG, in alle varianten uit het brandbook.
- Kleuren en lettertypesDe codes en, waar het mag, de lettertypebestanden of een link ernaartoe.
- TemplatesBijvoorbeeld voor een presentatie, e-mailhandtekening of social media.
Een pdf is handig om te lezen en te delen. Met bronbestanden en templates kun je zelf ook weer verder, zonder elke keer een ontwerper nodig te hebben.
Veelgemaakte fouten
- Te lang en te theoretischNiemand leest 80 pagina's. Hou het kort en praktisch.
- Geen voorbeeldenRegels zonder voorbeelden worden verkeerd begrepen. Laat zien wat goed en fout is.
- Alleen een pdfVraag ook om de bronbestanden en templates, zodat je zelf kunt werken.
- Nooit bijwerkenHet praktische deel verandert met je bedrijf. Plan een moment om het te actualiseren.
Vragen voor je aanbieder
- Wat zit erin?Alleen visuele regels, of ook strategie en tone of voice?
- Hoe lang is het?Hoeveel pagina's, en voor welke toepassingen?
- Welke bestanden krijg ik?Het brandbook zelf, de bronbestanden van het logo en de templates?
- Mag ik het zelf aanpassen?Wie kan het bijwerken als je merk verandert?
Bronnen
Voor de begrippen en het onderscheid tussen een brandbook en een style guide gebruikte ik onder meer Fabrik Brands, brand books vs style guides en Publitas, what is a brand book. Dit zijn Engelstalige bronnen. De voorbeeldindeling is een illustratie, geen standaard.